محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
12
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ريشهء گوتى يا بربرى است و از نام يكى از قبايل مشتق شده . « 9 » در واقع غرناطه از زيبايى خاصى برخوردار است ، شهر در درهء عميقى كه از شمال غربى جبال سييرانوادا سرازير مىشود جاى دارد . كوههاى بلند از جانب مشرق و جنوب بر آن مشرفاند . رود شنيل يكى از شعبههاى رود وادى الكبير است « 10 » كه از جبال سييرانوادا سرچشمه مىگيرد . يكى از شعب اين رود به نام حدرّه يا هدره orradlE از ميان شهر مىگذرد و در جنوب آن بار ديگر به شنيل مىپيوندد . شنيل و شعبهء آن حدرّه در ايام مسلمانان رودى پرآب بوده ، مخصوصا در هنگام تابستان كه برفهاى كوهستان آب مىشده است . و دو طرف رود همه باغهاى سبز و خرم بوده است . اما امروز شنيل خشك رودى بيش نيست و گهگاه در زمستان اندك آبى در آن جريان مىيابد . اما حدرّه از سوى مشرق جارى بوده و از ميان شهر در پاى تپهاى كه الحمراء بر روى آن قرار دارد مىگذشته و در نزديكى پل قديم اندلسى مجاور تپهء الحمراء به شنيل مىپيوسته . امروز مجراى آن كور شده و از آن جز جويبارى كه از كنار تپهء الحمراء مىگذرد چيزى باقى نمانده است . آن بخش از رودخانه كه از ميان شهر مىگذشته امروز پر شده و خيابان بزرگ و اصلى شهر به نام « خيابان دو پادشاه كاتوليك » جاى آن را گرفته است . طول اين خيابان از ميدان بزرگ است تا پل شنيل .
--> - معجم البلدان تحت عنوان غرناطه . و برخى گويند اولين بار كه از افريقيه انار به اندلس برده شد ، آن را در اين سرزمين كاشتند و بعضى گويند بدان سبب كه در دو سوى دره جاى دارد شبيه به انارى است كه از وسط شكاف خورده باشد رجوع كنيد به كتاب etoN , 091 . p , allebasI dna dnanidreF : ttocserP ( 9 ) . خاورشناس اسپانيائى سيمونت گويد : قول راجح اين است كه غرناطه از ريشهء گوتى است و آن مركب است از « ناطه » نام ديهى قديمى در نزديكى البيره و غار و آن صاحب اقطاعى است كه مسلمانان آن را به او نسبت دادهاند و غرناطه شده است . شايد هم بربرها به هنگام آمدن به آنجا آن را به نام يكى از قبايل خود ناميده باشند . رجوع كنيد به : ) 2781 adanarG ( adanarG ed onieR led noicpircseD : tenomiS 14 04 . P و نيز رجوع كنيد به الاحاطه فى اخبار غرناطه ( القاهره 1955 ) ج 1 / ص 99 ( 10 ) . شنيل را به اسپانيائى lineX يا lineG گويند . اندلسيان گاه آن را سنجيل مىگفتند . مشتق از نام لاتينى آن siligniS